Klachten
Zware, vermoeide benen, jeuk, krampen, zwelling, huidverkleuring of wonden.
Onderzoek
Klinisch onderzoek en duplex op de raadpleging.
Behandeling
Steunkous, sclerotherapie, flebectomie, endoveneuze laser of stripping.
Wat zijn spataders?
Aders voeren het bloed terug naar het hart. In de benen moeten ze dat tegen de zwaartekracht in doen, met kleppen die voorkomen dat het bloed terugzakt. Werken die kleppen niet goed meer, dan zakt het bloed terug, stijgt de druk en zet de ader uit. Zo ontstaat een spatader.
In de benen liggen diepe aders, oppervlakkige aders en verbindingsaders daartussen. Spataders ontstaan vooral in de oppervlakkige aders: de vena saphena magna (van de lies tot de binnenkant van de enkel) en de vena saphena parva (van de knieholte tot de buitenkant van de enkel).
Risicofactoren zijn erfelijkheid, hormonen (bijvoorbeeld zwangerschap), vrouwelijk geslacht, veel staan of zitten, overgewicht, warmte, weinig beweging en leeftijd.
Klachten
Sommige spataders geven geen klachten of zijn vooral een esthetisch probleem. Typische klachten zijn:
- zware, vermoeide, gloeiende of gespannen benen
- jeuk, tintelingen of krampen
- het gevoel dat er iets over het been loopt
Op langere termijn kunnen ontstaan: zwelling rond de enkels, eczeem, bruine verkleuring, verharding of witte littekens van de huid, een aderontsteking (tromboflebitis) en uiteindelijk een open been (ulcus cruris).
Onderzoek
Met een duplexonderzoek bekijken we hoe sterk de aders lekken en maken we een behandelplan. Dit gebeurt op de raadpleging en is pijnloos. Ook voor een esthetische behandeling van kleine adertjes is dit nodig: grotere lekkende aders eronder moeten eerst behandeld worden.
Behandelingen
Steunkousen en algemene maatregelen
Steunkousen bestaan in verschillende lengtes, maten en kleuren. Ze verlichten de klachten. Leg de benen regelmatig hoog, wissel af tussen zitten en stappen en beweeg voldoende.
Sclerotherapie en foamsclerose
Brochure Sclerotherapie downloaden (PDF)
Voor kleine ontsierende adertjes (spinnenwebadertjes of telangiëctasieën). Met een fijn naaldje spuiten we een vloeistof in, of voor iets grotere adertjes een schuim (foam). De adertjes verschrompelen en vervagen. Soms is meer dan één sessie nodig.
- Waar
- Op de raadpleging
- Verdoving
- Niet nodig
- Herstel
- Geen werkonbekwaamheid. Steunkous ongeveer tien dagen: breng ze mee.
Mogelijke nevenwerkingen: tijdelijke bruine verkleuring bij ongeveer 10 procent (meestal drie tot zes maanden) en matting, fijne nieuwe adertjes na de behandeling.
Flebectomie (Müller-techniek)
Kronkelige zijtakken verwijderen we onder plaatselijke verdoving via heel kleine sneetjes met een haakje. De wondjes worden dichtgekleefd met steristrips. Daarna draagt u drie weken een steunkous.
Endoveneuze laser
Brochure Endoveneuze laser downloaden (PDF)
Onder echografie schuiven we via een prik een laserfiber door de lekkende ader tot in de lies of knieholte. De ader wordt van binnenuit dichtgebrand. Zijtakken behandelen we zo nodig in dezelfde sessie met flebectomie. Het voordeel is een snel herstel en weinig complicaties. De ader moet wel geschikt zijn qua diameter en ligging; dat bepalen we met de duplex.
- Waar
- Dagopname, operatiekwartier
- Herstel
- Steunkous drie weken. Zon acht weken vermijden.
Klassieke ingreep: stripping
Brochure Stripping downloaden (PDF)
Via een sneetje in de lies of knieplooi en een tweede aan het onderbeen of de enkel verwijderen we de ader volledig. Soms binden we ook een verbindingsader naar de diepte af. Zijtakken verwijderen we met flebectomie. De littekens zijn klein.
- Waar
- Dagopname, operatiekwartier
- Herstel
- Steunkous drie weken. Steriel verband op de liesincisie gedurende tien dagen.
Mogelijke complicaties zijn wondinfectie, nabloeding en tijdelijk een voos gevoel door prikkeling van huidzenuwtjes. Ze komen weinig voor.
Dagopname en nazorg
U meldt zich aan aan de balie (door de draaideur, naar rechts) met uw identiteitskaart en eventueel de gegevens van uw hospitalisatieverzekering. Daarna gaat u naar het dagziekenhuis op de eerste verdieping (blok B, links). Een verpleegkundige haalt u op in de wachtzaal.
U gaat dezelfde dag naar huis, maar u mag zelf niet met de wagen rijden. Breng gerust uw verzekeringspapieren of attest van werkonbekwaamheid mee.
Vlak voor de ingreep tekenen we de spataders af terwijl u rechtstaat. Na de ingreep krijgt u een drukverband, dat voor u naar huis gaat vervangen wordt door een steunkous.
Blauwe plekken, harde gevoelige knobbeltjes, een trekkend gevoel of een licht verdoofde huid zijn de eerste weken normaal en verdwijnen vanzelf.
- Rust de dag zelf met de benen hoog. Daarna wisselt u wandelen af met rust.
- Bij pijn: paracetamol of een ontstekingsremmer (als uw maag die verdraagt). Een koude kompres verzacht.
- Bij een bloeding: been hoog en een koude kompres. Blijft het bloeden, neem dan contact op.
- Steunkous drie weken, eerst dag en nacht, daarna overdag.
- Uw huisarts verwijdert de steristrips na tien dagen. Daarna smeert u de benen 's avonds in met een hydraterende crème.
- Een controle volgt na ongeveer drie weken.
Veelgestelde vragen
Worden spataders terugbetaald?
Dat hangt af van uw klachten en de behandeling. Puur esthetische behandeling van kleine adertjes wordt meestal niet terugbetaald. We bespreken dit op de raadpleging.
Kan ik de oppervlakkige ader missen?
Ja. Ongeveer 90 procent van het bloed stroomt via de diepe aders. De meeste mensen kunnen de behandelde oppervlakkige ader perfect missen.
Hoe lang moet ik een steunkous dragen?
Na sclerotherapie ongeveer tien dagen. Na laser, flebectomie of stripping drie weken: eerst dag en nacht, daarna enkel overdag.
Mag ik in de zon na de behandeling?
Vermijd zon op de behandelde zones zes tot acht weken, om bruine verkleuring te voorkomen.
Medisch nagelezen door Dr. Evelyne Spriet, vaat- en thoraxchirurg, september 2026. Deze informatie is een algemene leidraad; uw behandeling kan in de praktijk anders verlopen.